Protestantyzm
Kościoły reformowane (kalwinizm, prezbiterianie)
Soli Deo gloria – suwerenność Boga nad całym życiem.
Spadkobiercy Zwingliego i Kalwina; Kościoły reformowane akcentują suwerenność Boga, teologię przymierza i nabożeństwo uporządkowane według Pisma. Prezbiterianami kierują starsi zasiadający w gremiach różnych szczebli.
- Początek
- 1519–1560
- Wyznawcy
- ≈60–100 mln
- Sakramenty
- 2 – chrzest i Wieczerza Pańska jako znaki i pieczęcie przymierza
- Ustrój
- Prezbiteriański – starsi w radzie zboru, prezbiterium i zgromadzeniu ogólnym
Przyjmowane sobory
4 z 21Przyjęte: Nicejski I, Konstantynopolitański I, Efeski, Chalcedoński
Kalwin przyjmował pierwsze cztery jako trafny wykład Pisma; żaden nie jest nieomylny (Westminsterskie wyznanie wiary, rozdz. 31).
Kluczowe doktryny
- Suwerenność Boga i bezwarunkowe wybranie (TULIP)
- Wytrwanie świętych
- Teologia przymierza, chrzest niemowląt jako znak przymierza
- Duchowa rzeczywista obecność w Wieczerzy
- Zasada regulatywna w nabożeństwie
Co ją wyróżnia
Starsi przewodzą obok duchownychDzień Pański święcony jako szabatSilna tradycja edukacji
Stanowiska w skrócie
Porównaj wszystkie →Trójca Święta
- Kim jest Bóg?Trójca ŚwiętaStanowczo
Pismo i autorytet
- Co ma ostatnie słowo w sprawach doktryny?Sola ScripturaStanowczo
Papiestwo
- Czy papież ma najwyższą władzę nad całym Kościołem?NieStanowczo
Sobory powszechne
- Które sobory mają wiążący autorytet?Podległe PismuStanowczo
Eucharystia
- Co dzieje się podczas Komunii?Obecność duchowaStanowczo
Chrzest
- Czy to właściwe, by chrzcić niemowlęta?TakStanowczo
- Czy chrzest sam w sobie obmywa z grzechu i daje nowe narodzenie?NiePrzeważnie
Usprawiedliwienie
- Czy jesteśmy usprawiedliwieni z samej wiary, bez uczynków?TakStanowczo
Predestynacja i pewność zbawienia
- Czy Bóg wybiera zbawionych przed jakimkolwiek ich czynem i niezależnie od niego?TakStanowczo
- Czy człowiek prawdziwie zbawiony może utracić zbawienie?NieStanowczo
Grzech pierworodny
- Czy dziedziczymy winę Adama, a nie tylko upadłą naturę?TakStanowczo
Świętość i doskonałość
- Czy chrześcijanin może w tym życiu osiągnąć doskonałą miłość – wolność od świadomego grzechu?NieStanowczo
Urząd i ustrój Kościoła
- Czy ważne święcenia kapłanów i biskupów wymagają nieprzerwanej ciągłości od apostołów?NieStanowczo
- Czy kobiety mogą być ordynowane na pastorki lub kapłanki?Tak / NiePodzielone
- Jaki ustrój Kościoła jest właściwy?PrezbiteriańskiStanowczo
Maryja
- Czy to właściwe, by nazywać Maryję „Matką Bożą”?Prawda, ale unikamStanowczo
- Czy Maryja pozostała dziewicą przez całe życie?NiePrzeważnie
Święci i ikony
- Czy to właściwe, by prosić świętych w niebie o modlitwę za siebie?NieStanowczo
- Czy to właściwe, by oddawać cześć ikonom i świętym obrazom?NieStanowczo
Śmierć i życie po śmierci
- Co dzieje się z wierzącymi po śmierci?Z ChrystusemStanowczo
Dary Ducha Świętego
- Czy mówienie językami, proroctwo i uzdrawianie należą dziś do życia chrześcijanina?UstałyPrzeważnie
Nabożeństwo i praktyka
- Który dzień chrześcijanie mają obowiązek święcić?NiedzielaStanowczo
- Czy chrześcijanin może walczyć na wojnie?Wojna sprawiedliwaStanowczo
- Czy w nabożeństwie można używać instrumentów muzycznych?TakPrzeważnie
Małżeństwo i życie
- Czy Kościół może udzielać ślubu lub błogosławić pary jednopłciowe?Mężczyzna i kobietaPrzeważnie
- Kiedy, jeśli w ogóle, aborcja jest moralnie dopuszczalna?Tylko życie matkiPrzeważnie