Anglikanizm
Anglikanizm (Wspólnota anglikańska)
Katolicki i reformowany – via media.
Zrodzona z reformacji angielskiej Wspólnota anglikańska zachowuje biskupów, liturgię i symbole wiary, przyjmując zarazem doktrynę reformacji. Obejmuje nurt anglokatolicki, szeroki i ewangelikalny, które łączy Book of Common Prayer.
- Początek
- 597 / 1534
- Wyznawcy
- ≈85 mln
- Sakramenty
- 2 „ewangeliczne” (chrzest, Eucharystia) + 5 „powszechnie zwanych sakramentami”
- Ustrój
- Episkopalny, z synodami z udziałem świeckich
Przyjmowane sobory
4 z 21Przyjęte: Nicejski I, Konstantynopolitański I, Efeski, Chalcedoński
Pierwsze cztery są powszechnie przyjmowane (Homilie, Hooker); wielu uznaje też 5–6, a anglokatolicy wszystkie siedem – zawsze w podporządkowaniu Pismu (art. XXI).
Kluczowe doktryny
- Prymat Pisma, czytanego wraz z tradycją i rozumem
- Usprawiedliwienie przez wiarę (art. XI)
- Rzeczywista obecność, różnie rozumiana
- Historyczny episkopat
- Chrzest niemowląt
Co ją wyróżnia
Monarcha jest najwyższym zwierzchnikiem Kościoła AngliiSzeroka rozpiętość teologicznaWiększość prowincji ordynuje kobiety na kapłanów
Stanowiska w skrócie
Porównaj wszystkie →Trójca Święta
- Kim jest Bóg?Trójca ŚwiętaStanowczo
Pismo i autorytet
- Co ma ostatnie słowo w sprawach doktryny?Sola ScripturaPrzeważnie
Papiestwo
- Czy papież ma najwyższą władzę nad całym Kościołem?NieStanowczo
Sobory powszechne
- Które sobory mają wiążący autorytet?Podległe PismuStanowczo
Eucharystia
- Co dzieje się podczas Komunii?Obecność duchowaPrzeważnie
Chrzest
- Czy to właściwe, by chrzcić niemowlęta?TakStanowczo
- Czy chrzest sam w sobie obmywa z grzechu i daje nowe narodzenie?TakPrzeważnie
Usprawiedliwienie
- Czy jesteśmy usprawiedliwieni z samej wiary, bez uczynków?TakPrzeważnie
Predestynacja i pewność zbawienia
- Czy Bóg wybiera zbawionych przed jakimkolwiek ich czynem i niezależnie od niego?Tak / NiePodzielone
- Czy człowiek prawdziwie zbawiony może utracić zbawienie?TakPrzeważnie
Grzech pierworodny
- Czy dziedziczymy winę Adama, a nie tylko upadłą naturę?TakPrzeważnie
Świętość i doskonałość
- Czy chrześcijanin może w tym życiu osiągnąć doskonałą miłość – wolność od świadomego grzechu?NieStanowczo
Urząd i ustrój Kościoła
- Czy ważne święcenia kapłanów i biskupów wymagają nieprzerwanej ciągłości od apostołów?TakPrzeważnie
- Czy kobiety mogą być ordynowane na pastorki lub kapłanki?TakPrzeważnie
- Jaki ustrój Kościoła jest właściwy?EpiskopalnyStanowczo
Maryja
- Czy to właściwe, by nazywać Maryję „Matką Bożą”?TakStanowczo
- Czy Maryja pozostała dziewicą przez całe życie?Tak / NiePodzielone
Święci i ikony
- Czy to właściwe, by prosić świętych w niebie o modlitwę za siebie?NiePrzeważnie
- Czy to właściwe, by oddawać cześć ikonom i świętym obrazom?NiePrzeważnie
Śmierć i życie po śmierci
- Co dzieje się z wierzącymi po śmierci?Z ChrystusemPrzeważnie
Dary Ducha Świętego
- Czy mówienie językami, proroctwo i uzdrawianie należą dziś do życia chrześcijanina?Możliwe, nie normaPrzeważnie
Nabożeństwo i praktyka
- Który dzień chrześcijanie mają obowiązek święcić?NiedzielaStanowczo
- Czy chrześcijanin może walczyć na wojnie?Wojna sprawiedliwaStanowczo
- Czy w nabożeństwie można używać instrumentów muzycznych?TakStanowczo
Małżeństwo i życie
- Czy Kościół może udzielać ślubu lub błogosławić pary jednopłciowe?Mężczyzna i kobietaPrzeważnie
- Kiedy, jeśli w ogóle, aborcja jest moralnie dopuszczalna?Ciężkie przypadkiPrzeważnie